Người từ 50 tuổi nên kiểm tra sức khỏe những gì?

Người từ 50 tuổi nên kiểm tra sức khỏe những gì?

Bước sang tuổi 50, cơ thể bắt đầu có nhiều thay đổi liên quan đến quá trình lão hóa, chuyển hóa và hoạt động của các cơ quan. Một số bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tim mạch hoặc ung thư có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài mà chưa gây triệu chứng rõ ràng.

Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, theo dõi bệnh mạn tính và tư vấn phương pháp chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, không có một danh mục kiểm tra giống nhau cho tất cả mọi người. Nội dung khám cần được cá nhân hóa theo giới tính, tình trạng sức khỏe, tiền sử gia đình, thuốc đang sử dụng và lối sống.

1. Đo huyết áp và đánh giá nguy cơ tim mạch

Tăng huyết áp thường không gây triệu chứng rõ ràng nhưng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim và tổn thương thận. Người trưởng thành cần được kiểm tra huyết áp định kỳ; kết quả bất thường tại cơ sở y tế có thể cần được xác nhận bằng theo dõi huyết áp tại nhà hoặc thiết bị đo lưu động.

Bác sĩ cũng có thể đánh giá thêm:

• Cân nặng, chỉ số khối cơ thể và vòng bụng.
• Thói quen hút thuốc, uống rượu và vận động.
• Tiền sử tăng huyết áp, đột quỵ hoặc bệnh tim trong gia đình.
• Nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong những năm tiếp theo.

Điện tâm đồ, siêu âm tim hoặc các thăm dò chuyên sâu không nhất thiết phải thực hiện thường quy cho mọi người trên 50 tuổi. Những kỹ thuật này sẽ được chỉ định khi có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ phù hợp.

2. Kiểm tra đường huyết và mỡ máu

Xét nghiệm đường huyết giúp phát hiện tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường type 2, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì, ít vận động, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh.

Các xét nghiệm có thể gồm:

• Đường huyết lúc đói.
• HbA1c.
• Nghiệm pháp dung nạp glucose khi có chỉ định.
• Cholesterol toàn phần, LDL-C, HDL-C và triglyceride.

Hướng dẫn dự phòng khuyến nghị tầm soát tiền đái tháo đường và đái tháo đường type 2 ở người trưởng thành có thừa cân hoặc béo phì; việc kiểm tra có thể được thực hiện sớm hoặc thường xuyên hơn khi có thêm yếu tố nguy cơ.

3. Đánh giá chức năng gan, thận và chuyển hóa

Tùy tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định:

• Men gan và các chỉ số đánh giá chức năng gan.
• Creatinine, mức lọc cầu thận và xét nghiệm nước tiểu.
• Acid uric.
• Công thức máu.
• Một số xét nghiệm khác dựa trên triệu chứng và bệnh nền.

Những kiểm tra này đặc biệt cần được lưu ý ở người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ, bệnh thận, thường xuyên uống rượu hoặc đang sử dụng thuốc dài ngày.

4. Tầm soát ung thư đại trực tràng

Tầm soát ung thư đại trực tràng là một nội dung quan trọng ở nhóm tuổi trung niên. Với người không có triệu chứng và thuộc nhóm nguy cơ trung bình, nhiều hướng dẫn khuyến nghị bắt đầu tầm soát từ 45 tuổi và tiếp tục định kỳ đến 75 tuổi.

Phương pháp tầm soát có thể gồm:

• Xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân.
• Nội soi đại tràng.
• Một số phương pháp khác theo chỉ định.

Người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, polyp đại tràng hoặc bệnh viêm ruột có thể cần kiểm tra sớm hơn và theo lịch riêng.

5. Tầm soát ung thư theo giới tính và nguy cơ

Đối với phụ nữ

Phụ nữ nên trao đổi với bác sĩ về tầm soát ung thư vú. Khuyến nghị hiện hành của USPSTF đề xuất chụp nhũ ảnh hai năm một lần cho phụ nữ từ 40 đến 74 tuổi có nguy cơ trung bình.

Tầm soát ung thư cổ tử cung bằng xét nghiệm tế bào học và HPV cần được thực hiện theo độ tuổi, kết quả xét nghiệm trước đây và tình trạng đã cắt tử cung hay chưa. Người có nguy cơ cao cần được bác sĩ xây dựng lịch theo dõi riêng.

Đối với nam giới

Nam giới có thể trao đổi với bác sĩ về lợi ích và hạn chế của xét nghiệm PSA nhằm phát hiện ung thư tuyến tiền liệt. Việc xét nghiệm không nên chỉ dựa vào độ tuổi mà cần cân nhắc tiền sử gia đình, triệu chứng đường tiểu và nguy cơ cá nhân.

Đối với người có tiền sử hút thuốc

Không phải mọi người trên 50 tuổi đều cần chụp X-quang hoặc CT để tầm soát ung thư phổi. CT ngực liều thấp thường được xem xét ở người từ 50 đến 80 tuổi có tiền sử hút thuốc tích lũy cao, đang hút hoặc mới bỏ thuốc trong thời gian nhất định.

6. Kiểm tra mắt, răng miệng và thính lực

Sau tuổi 50, người dân nên chú ý kiểm tra:

• Thị lực, nhãn áp và các bệnh lý về mắt.
• Sức khỏe răng, lợi và niêm mạc miệng.
• Khả năng nghe nếu thường xuyên ù tai hoặc nghe kém.

Người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc đang sử dụng thuốc kéo dài có thể cần kiểm tra mắt thường xuyên hơn theo hướng dẫn của bác sĩ.

7. Đánh giá sức khỏe xương khớp

Đau khớp, hạn chế vận động, giảm chiều cao hoặc từng bị gãy xương sau va chạm nhẹ là những dấu hiệu cần được kiểm tra.

Đo mật độ xương không phải xét nghiệm bắt buộc cho mọi người ngay khi bước sang tuổi 50. Phụ nữ sau mãn kinh dưới 65 tuổi có yếu tố nguy cơ có thể được đánh giá nguy cơ trước khi đo; phụ nữ từ 65 tuổi trở lên thường được khuyến nghị tầm soát loãng xương. Đối với nam giới, bác sĩ sẽ cân nhắc theo từng trường hợp.

Khi nào cần đi khám sớm?

Không nên chờ đến lịch khám định kỳ nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

• Đau ngực, khó thở hoặc đánh trống ngực.
• Đau đầu dữ dội, yếu liệt hoặc nói khó.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Mệt mỏi kéo dài.
• Đi ngoài ra máu hoặc thay đổi thói quen đại tiện.
• Tiểu khó, tiểu ra máu.
• Xuất hiện khối bất thường ở vú hoặc cơ thể.
• Đau xương khớp kéo dài, ảnh hưởng vận động.

Khám sức khỏe tuổi 50+ tại Bệnh viện YHCT Nhân Đức

Bệnh viện Y học cổ truyền Nhân Đức tiếp nhận tư vấn và khám sức khỏe cho người trung niên, cao tuổi. Căn cứ tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ, bác sĩ sẽ tư vấn danh mục khám, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh phù hợp, tránh kiểm tra thiếu hoặc thực hiện quá nhiều kỹ thuật không cần thiết.

Thông tin liên hệ

Bệnh viện Y học cổ truyền Nhân Đức – Bắc Ninh
Địa chỉ: 83–85 khu Lãm Làng, phường Nam Sơn, Bắc Ninh
Hotline: 0888 456 115

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.