5 cách hạn chế teo cơ và cứng khớp sau tháo bột

Bó bột giúp cố định vùng xương hoặc phần mềm bị tổn thương trong quá trình lành thương. Tuy nhiên, việc bất động trong một thời gian có thể khiến cơ yếu đi, khớp bị cứng, chi sưng nhẹ và khả năng vận động giảm sau khi tháo bột.

Đây là tình trạng khá thường gặp. Người bệnh cần phục hồi từ từ, đúng thời điểm và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên phục hồi chức năng, tránh tự tập quá sức khi tổn thương chưa ổn định.

1. Vận động nhẹ nhàng theo hướng dẫn

Sau khi được bác sĩ cho phép, người bệnh nên bắt đầu vận động nhẹ vùng chi bị tổn thương. Các bài tập thường tập trung vào việc khôi phục tầm vận động của khớp, giảm cứng khớp và từng bước cải thiện sức cơ.

Người bệnh nên:

Bắt đầu bằng những động tác chậm, nhẹ.
Tập trong giới hạn chịu đựng, không cố vượt qua cơn đau.
Chia thành nhiều buổi ngắn trong ngày.
Tăng dần số lần tập và mức độ vận động.
Sử dụng nạng, nẹp hoặc dụng cụ hỗ trợ đúng hướng dẫn.

Việc trở lại hoạt động cần được thực hiện từng bước. Tập quá nhiều trong một lần có thể làm đau và sưng tăng lên, từ đó khiến quá trình phục hồi khó khăn hơn.

2. Duy trì vận động các khớp không bị bó bột

Trong thời gian còn bó bột, người bệnh có thể được hướng dẫn vận động những khớp không nằm trong vùng cố định, chẳng hạn như cử động ngón tay, ngón chân, vai, khuỷu tay, háng hoặc đầu gối.

Việc vận động đúng cách giúp:

Hạn chế cứng khớp.
Hỗ trợ lưu thông máu.
Giảm tình trạng sưng.
Duy trì khả năng vận động của phần chi không bị tổn thương.

Tuy nhiên, người bệnh không được tự chống chân, chịu lực hoặc tập vùng xương bị gãy khi chưa được bác sĩ cho phép.

3. Kiểm soát đau và sưng đúng cách

Sau khi tháo bột, vùng chi bị tổn thương có thể còn đau, sưng hoặc khó chịu, đặc biệt khi bắt đầu vận động trở lại. Người bệnh có thể kê cao chi và chườm lạnh để hỗ trợ giảm sưng nếu được nhân viên y tế hướng dẫn. Túi lạnh cần được bọc bằng khăn, không đặt trực tiếp lên da.

Không nên mặc định chườm nóng cho mọi trường hợp. Chườm nóng chỉ nên được cân nhắc khi tổn thương đã qua giai đoạn sưng viêm, da còn nguyên vẹn và có hướng dẫn chuyên môn. Nếu vùng tổn thương vẫn sưng nóng, đỏ hoặc đau tăng, người bệnh cần đi kiểm tra thay vì tự chườm nóng.

4. Ăn uống đầy đủ để hỗ trợ phục hồi

Cơ thể cần được cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất trong quá trình liền xương, phục hồi cơ và mô mềm. Người bệnh nên duy trì chế độ ăn cân đối gồm:

Thực phẩm giàu protein như thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu.
Thực phẩm cung cấp canxi và vitamin D phù hợp.
Rau xanh và trái cây.
Uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể.
Hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá.

Không nên tự ý dùng canxi, kẽm, vitamin hoặc thực phẩm bổ sung với liều cao. Việc bổ sung cần căn cứ vào chế độ ăn, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ. Hút thuốc có thể làm chậm quá trình lành tổn thương.

5. Phục hồi chức năng đúng thời điểm

Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng có vai trò quan trọng đối với người bị yếu cơ, cứng khớp hoặc hạn chế vận động sau bó bột.

Tùy vị trí chấn thương và mức độ tổn thương, chương trình phục hồi có thể bao gồm:

Tập tăng tầm vận động của khớp.
Tập co cơ và tăng sức mạnh cơ.
Tập thăng bằng.
Tập đứng, đi lại và chịu lực.
Hướng dẫn sử dụng nạng hoặc dụng cụ hỗ trợ.
Tập trở lại các hoạt động sinh hoạt hằng ngày.

Bài tập cần được cá nhân hóa. Không nên sao chép một chương trình tập chung cho mọi loại gãy xương hoặc tự dùng tạ khi chưa được đánh giá chuyên môn.

Khi nào cần tái khám sớm?

Người bệnh cần liên hệ cơ sở y tế nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

Đau tăng liên tục hoặc không giảm.
Chi sưng nhiều, căng tức bất thường.
Tê bì, châm chích hoặc mất cảm giác.
Ngón tay hoặc ngón chân lạnh, nhợt, tím.
Không thể cử động các ngón.
Da đỏ, nóng, có vết thương hoặc tiết dịch.
Sốt hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
Đau, sưng một bên chân kèm khó thở hoặc đau ngực.

Những dấu hiệu này có thể liên quan đến rối loạn tuần hoàn, chèn ép, nhiễm trùng hoặc huyết khối và cần được đánh giá kịp thời.

Phục hồi sau chấn thương tại Bệnh viện YHCT Nhân Đức

Bệnh viện Y học cổ truyền Nhân Đức tiếp nhận thăm khám và phục hồi chức năng cho người bệnh sau chấn thương, bó bột hoặc phẫu thuật xương khớp.

Căn cứ tình trạng tổn thương, sức cơ và khả năng vận động, bác sĩ cùng kỹ thuật viên sẽ tư vấn chương trình phục hồi phù hợp, kết hợp các phương pháp Y học cổ truyền và phục hồi chức năng theo chỉ định.

Thông tin liên hệ

Bệnh viện YHCT Nhân Đức – Bắc Ninh
Địa chỉ: 83–85 khu Lãm Làng, phường Nam Sơn, Bắc Ninh
Hotline: 0888 456 115

Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và hướng dẫn phục hồi trực tiếp của bác sĩ.