3 thói quen làm tăng nguy cơ đái tháo đường type 2 ở người trẻ
Đái tháo đường type 2 thường được cho là bệnh lý chỉ xuất hiện ở người trung niên và người cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh hiện cũng ngày càng được ghi nhận ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trưởng thành trẻ tuổi.
Ở người mắc đái tháo đường type 2, cơ thể không sử dụng insulin hiệu quả, còn gọi là tình trạng kháng insulin. Theo thời gian, tuyến tụy có thể không sản xuất đủ insulin để duy trì đường huyết ở mức bình thường, khiến lượng đường trong máu tăng cao.
Bên cạnh các yếu tố như tiền sử gia đình, thừa cân, béo phì, tiền đái tháo đường hoặc một số bệnh lý chuyển hóa, thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
1. Ăn uống thiếu cân đối
Thường xuyên sử dụng nước ngọt, bánh kẹo, đồ ăn nhanh, thực phẩm chiên rán và các loại tinh bột tinh chế có thể khiến cơ thể nạp quá nhiều năng lượng.
Trong khi đó, chế độ ăn ít rau xanh, trái cây phù hợp, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ có thể làm giảm chất lượng dinh dưỡng của bữa ăn.
Thói quen này kéo dài dễ dẫn đến tăng cân, tích tụ mỡ vùng bụng và ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đường huyết. Chế độ ăn lành mạnh là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa hoặc trì hoãn sự xuất hiện của đái tháo đường type 2.
Người trẻ nên:
- Hạn chế nước ngọt, trà sữa và đồ uống nhiều đường.
- Giảm đồ chiên rán, thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn.
- Ưu tiên rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ và nguồn đạm phù hợp.
- Kiểm soát khẩu phần ăn, tránh ăn quá nhiều vào buổi tối.
- Không bỏ bữa rồi ăn bù với số lượng lớn.
2. Ngồi nhiều, ít vận động
Làm việc văn phòng, ngồi lâu trước máy tính, sử dụng điện thoại trong thời gian dài và thiếu hoạt động thể chất là tình trạng phổ biến ở nhiều người trẻ.
Khi cơ thể ít vận động, năng lượng dư thừa khó được tiêu hao, làm tăng nguy cơ thừa cân và rối loạn chuyển hóa. Ít hoạt động thể chất cũng là một trong những yếu tố nguy cơ đã được ghi nhận đối với tiền đái tháo đường và đái tháo đường type 2.
Để cải thiện, mỗi người nên chủ động:
- Đứng dậy và vận động nhẹ sau mỗi khoảng thời gian ngồi lâu.
- Đi bộ, đạp xe hoặc tham gia môn thể thao phù hợp.
- Duy trì hoạt động thể chất đều đặn hằng tuần.
- Tăng vận động trong sinh hoạt như đi cầu thang bộ hoặc đi bộ quãng ngắn.
Hoạt động thể chất thường xuyên có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng, cải thiện khả năng sử dụng insulin và góp phần làm giảm nguy cơ phát triển đái tháo đường type 2.
3. Thức khuya và thiếu ngủ kéo dài
Nhiều người trẻ duy trì thói quen thức khuya để làm việc, giải trí hoặc sử dụng thiết bị điện tử. Việc ngủ không đủ thời gian, chất lượng giấc ngủ kém hoặc lịch ngủ thường xuyên bị đảo lộn có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose.
Các nghiên cứu được tổng hợp bởi Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Thận Hoa Kỳ cho thấy thiếu ngủ và rối loạn nhịp sinh học có liên quan đến giảm độ nhạy insulin, rối loạn chuyển hóa glucose và tăng nguy cơ mắc đái tháo đường.
Để bảo vệ sức khỏe, người trẻ nên:
- Duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối ổn định.
- Hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính trước khi ngủ.
- Tránh dùng nhiều cà phê hoặc đồ uống chứa caffeine vào chiều tối.
- Chủ động thăm khám khi thường xuyên mất ngủ, ngủ ngáy lớn hoặc mệt mỏi kéo dài sau khi ngủ.
Đái tháo đường type 2 có thể không có triệu chứng rõ ràng
Các triệu chứng của đái tháo đường type 2 có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Một số người không nhận thấy biểu hiện bất thường cho đến khi xét nghiệm đường huyết hoặc xuất hiện biến chứng.
Người có yếu tố nguy cơ nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra đường huyết, đặc biệt khi có các biểu hiện như:
- Khát nước và uống nước nhiều bất thường.
- Đi tiểu thường xuyên.
- Dễ đói hoặc mệt mỏi kéo dài.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Vết thương lâu lành.
- Nhìn mờ hoặc thường xuyên bị nhiễm trùng.
- Tê, châm chích ở bàn tay hoặc bàn chân.
Ai nên chủ động kiểm tra đường huyết?
Việc kiểm tra đường huyết nên được cân nhắc khi có một hoặc nhiều yếu tố sau:
- Thừa cân, béo phì hoặc tăng vòng bụng.
- Ít hoạt động thể chất.
- Có cha, mẹ hoặc anh chị em mắc đái tháo đường type 2.
- Đã được chẩn đoán tiền đái tháo đường.
- Từng mắc đái tháo đường thai kỳ.
- Có gan nhiễm mỡ không do rượu hoặc các rối loạn chuyển hóa khác.
- Có triệu chứng nghi ngờ tăng đường huyết.
Chủ động phòng ngừa đái tháo đường từ sớm
Đái tháo đường type 2 có thể được phòng ngừa hoặc trì hoãn ở nhiều người có nguy cơ thông qua việc duy trì cân nặng phù hợp, ăn uống lành mạnh và tăng cường hoạt động thể chất.
Người trẻ không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng mới kiểm tra sức khỏe. Khám sức khỏe định kỳ và thực hiện xét nghiệm theo chỉ định giúp phát hiện sớm tiền đái tháo đường, đái tháo đường cũng như các rối loạn chuyển hóa liên quan.
Kiểm tra đường huyết tại Bệnh viện YHCT Nhân Đức
Bệnh viện Y học cổ truyền Nhân Đức tiếp nhận tư vấn, thăm khám, kiểm tra đường huyết và đánh giá các yếu tố nguy cơ liên quan đến đái tháo đường.
Căn cứ kết quả thăm khám và xét nghiệm, bác sĩ sẽ tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động, theo dõi sức khỏe hoặc phương pháp điều trị phù hợp với từng trường hợp.
Thông tin liên hệ
Bệnh viện Y học cổ truyền Nhân Đức – Bắc Ninh
Địa chỉ: 83–85 khu Lãm Làng, phường Nam Sơn, Bắc Ninh
Hotline: 0888 456 115
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ.